2022 жылы ҚР Үкіметі тарапынан баспана жағдайын жақсарту шараларының бірі ретінде үйді жалдау ақысын субсидиялау енгізілген. Ереже бойынша жалға алынған тұрғын үй төлемінің 50 пайызы – мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен, ал қалған жартысы қызмет алушылардың есебінен төленеді.
Субсидия алу үшін мемлекеттік қолдаудың 4 санаты бойынша кезекте тұрған қазақстандықтар «Отбасы банк» арқылы өтініш бере алады:
* І және ІІ топтағы мүгедектер;
* мүмкіндігі шектеулі балалары бар немесе оларды тәрбиелеп отырған отбасылар;
* жетім және ата-анасының қамқорлығынан айырылған балалар;
* көп балалы отбасылар.
Жеңілдікті алу үшін қойылатын талаптар:
* Қазақстан Республикасының азаматтығының болуы;
* отбасының (азаматтың) соңғы 6 (алты) айдағы жиынтық табысының отбасының әр мүшесіне қоса алғанда ең төмен күнкөріс деңгейінің 1 еселенген мөлшерінен аспауы;
* ҚР «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңына сәйкес санаттар бойынша баспана кезегінде болуы.
Қағидаға сәйкес, субсидия сомасының 80% – республикалық бюджеттен, 20% жергілікті бюджеттен төленеді.
2025 жылы 4 394 отбасы жалпы сомасы 540 млн теңге субсидиямен қамтылған болатын. Тұрғын үй басқармасы жүргізген мониторинг нәтижесінде 1 191 азаматтың субсидиясы тоқтатылып, 1 053 азаматтың баспана жалдау мерзімі аяқталған. Қазіргі таңда 2150 азамат субсидиямен қамтылуда.
Жалдамалы баспанаға субсидия бағдарламасы азаматтарға баспана мәселесін шешуге көмектесу мақсатында жүзеге асырылып жатыр. Бұл бағдарлама әлеуметтік тұрғыдан осал топтарға арналған, олар үшін баспанаға деген қолжетімділік жеңілдейді. Мемлекет баспана жалдауға кеткен шығынның жартысын өтейді, қалғанын азаматтар өздері төлейді.
Бағдарламаға қатысу үшін кейбір талаптар бар. Біріншіден, отбасының табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен аспауы тиіс. Сонымен қатар, отбасы «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңға сәйкес баспана кезегінде тұруы қажет. Бұл шарттар арқылы көмек нақты мұқтаж азаматтарға беріледі.
Қазіргі уақытта көптеген азаматтар осы бағдарламаның арқасында баспана мәселесін шешіп, өмір сапасын жақсартуда. Қала мен ауылдық жерлерде бұл көмекке мұқтаж адамдар саны артуда, сондықтан мұндай бағдарламалардың әлеуметтік маңызы өте жоғары.
Сонымен қатар, бұл жүйенің тиімділігі үнемі бақылауда, сондықтан бағдарламаның жүзеге асырылу сапасы мен азаматтардың нақты көмек алуы тұрақты түрде тексеріліп отырады. Кейбір адамдардың субсидиясы уақытша тоқтатылып, кейбірінің мерзімі аяқталғанымен, жалпы көмек көрсету жүйесі қоғамның әл-ауқатын көтеруге бағытталған.
Қазіргі уақытта елімізде 2 150 азамат субсидиямен қамтылып отыр. Осылайша, мемлекеттік қолдаудың тиімділігі мен халықтың бұл бағдарламаға деген сұранысы жыл сайын артып келеді. Жақын уақытта мемлекет осы бағдарламаны кеңейтіп, қосымша мүмкіндіктер ұсынуы ықтимал.
Бұл бағдарламаның басты мақсаты — әлеуметтік теңсіздікті азайтып, баспанаға қолжетімділікті арттыру. Жұмыс істейтін азаматтардың тұрғын үй жағдайларын жақсартуға арналған бұл шара қоғамның барлық топтарына тиімді әсер етеді. Сонымен қатар, мемлекет әлеуметтік қолдауды күшейтуді жоспарлап отыр.
