Шымкент қаласының тұрғыны Пернекүл Қалыбекқызы жұмыссыз ретінде тіркеліп, кәсіптік оқу арқылы өзі армандаған тігінші мамандығын игеріп жатыр.
Шымкент қаласының тұрғыны Пернекүл Қалыбекқызы бүгінде өзінің өмірлік жолында үлкен бетбұрыс жасап, көптен бергі арманы болған тігінші мамандығын игеруге бел буды. Ол жұмыссыз ретінде ресми тіркелгеннен кейін мемлекет тарапынан ұсынылған мүмкіндікті тиімді пайдаланып, кәсіптік оқыту бағдарламасына қатысуға шешім қабылдады. Қазіргі уақытта кейіпкеріміз қаладағы белді оқу орталықтарының бірі — «Alisha» орталығында жаңа кәсіптің қыр-сырын меңгеріп жатыр.
Бұл білім ордасында Пернекүлмен бірге тағдырлас 25 жұмыссыз қыз-келіншек өз болашақтарын жаңа мамандықпен байланыстыруда. Олардың ішінде 20 шәкірт ерекше төзімділік пен нәзіктікті талап ететін «кестелеуші» өнерін үйренсе, қалған 5 адам киім пішу мен тігудің заманауи әдістерін меңгеріп жатқан «тігінші» мамандығы бойынша білім алуда. Бұл оқу үдерісі жай ғана дәріс емес, нағыз шығармашылық пен еңбектің ұштасқан алаңына айналған.
Шымкент мегаполисінде жұмыссыз тұрғындарды нәтижелі жұмыспен қамтудың маңызды тетігі ретінде кәсіптік оқыту жүйесі жолға қойылған. Қаладағы 18 жастан бастап зейнет жасына дейінгі «жұмыссыз» мәртебесі бар азаматтар үшін бұл бағдарлама — нарықта сұранысқа ие жаңа мамандықтарға қайта даярланудың таптырмас мүмкіндігі. Ең бастысы, оқу бағдарламалары жұмыс берушілердің нақты сұраныстарына сәйкес құрылады, бұл курсты аяқтаған азаматтардың тез арада жұмыс тауып кетуіне кепілдік береді. Биылғы жылдың қорытындысы бойынша Шымкентте 760 тұрғын кәсіптік оқуға жолданды.
Олардың ішінде 600 азамат арнайы білім беру ұйымдарында теориялық және практикалық білім алса, 160 адам жұмыс берушілердің тікелей өндірістік базаларында тәжірибе жинақтап, істің көзін нақты жұмыс үстінде үйренуде. Бүгінгі таңда олардың басым бөлігі оқу курстарын сәтті аяқтап, өздерінің кәсіби біліктіліктерін растайтын арнайы сертификаттарға ие болуда.
Кәсіптік оқуға қатысушыларды қолдау мақсатында мемлекет тарапынан шәкіртақы төлеу де қарастырылған. Бұл азаматтардың оқу кезеңіндегі әлеуметтік жағдайын тұрақтандыруға бағытталған маңызды қадам. Атап айтқанда, білім беру ұйымдарының базасында оқитын азаматтарға ай сайын 43 574 теңге көлемінде шәкіртақы берілсе, ал тікелей жұмыс орындарында өндірістік тәжірибеден өтіп жатқандарға 78 640 теңге төленеді. Мұндай қаржылай қолдау жұмыссыз тұрғындардың жаңа мамандықты еш алаңсыз игеруіне зор септігін тигізеді. Оқу аяқталған соң қатысушыларға табысталатын арнайы сертификат олардың еңбек нарығындағы мүмкіндіктерін кеңейтіп, тұрақты жұмыс орнына орналасуға жол ашады.
Алдағы жылдарға арналған жоспарлар да ауқымды. Мәселен, 2026 жылы Шымкент қаласында тағы 610 жұмыссыз тұрғынды кәсіптік оқумен қамту көзделіп отыр. Оның ішінде 450 адам білім беру ұйымдарында білім алса, 160 азамат жұмыс берушілердің жұмыс орындарында тәжірибеден өтеді деп күтілуде. Пернекүл сияқты өз өмірін өзгерткісі келетін жандар үшін бұл бағдарламалар — тек кәсіп үйрену ғана емес, сонымен бірге қоғамда өз орнын тауып, отбасының әл-ауқатын арттыруға жасалған нық қадам.
Шымкенттегі кәсіптік оқыту жүйесінің тиімділігі жыл сайын артып, қаладағы жұмыссыздық мәселесін шешуге және халықтың әлеуметтік белсенділігін көтеруге қомақты үлес қосып келеді.
Бұл бағдарламалардың негізгі артықшылығы – адамдарды жаңа мамандықтарға оқыту арқылы олардың өмір сапасын жақсартуға мүмкіндік беруінде. Өз бетінше жұмыс табу қиынға соғатын адамдар үшін кәсіптік оқу – үлкен мүмкіндік. Жұмыссыздық деңгейі төмендеген сайын, қоғамда экономикалық тұрақтылық орнап, әлеуметтік ахуал жақсарады. Сонымен қатар, мамандардың көбеюі, түрлі салалардағы кәсіпкерлердің сұраныстарын қанағаттандыруды жеңілдетеді. Осылайша, кәсіптік білім беру жүйесі тек жеке адамдарға ғана емес, тұтас қоғамға пайдасын тигізеді.
Алдағы жылдары бұл бағдарламалардың кеңеюі күтілуде, әрі азаматтардың қолжетімділігі артатын болады. Қазіргі уақытта онлайн және офлайн форматтардағы оқу мүмкіндіктері көптеп енгізілуде. Бұл – жұмыссыз жастарға, әсіресе шалғай аймақтарда тұратын адамдарға жаңа мамандық игерудің қосымша мүмкіндігі. Онлайн оқытудың артықшылығы, әрине, жергілікті оқу орындарына барудың қажеті жоқ, ал оқу кестесін өз уақытымен үйлестіру арқылы курсқа қатысуға болады.
Қоғамдық және жеке секторлардың өзара ынтымақтастығы да маңызды рөл атқарады. Оқу орындары мен жұмыс берушілер арасында тығыз байланыс орнату арқылы жұмысшы кадрлардың қажеттілігі алдын ала анықталып, білікті мамандарды даярлау тиімді жүргізіледі. Мұндай шаралар елдің еңбек нарығының сұранысын қанағаттандырумен қатар, өз мамандығына сүйеніп, еңбек етіп жүрген адамдардың да тұрақты жұмысқа орналасуына мүмкіндік береді.
Бұл кәсіптік оқыту бағдарламалары еліміздің дамуына үлкен үлес қосады. Жастар мен еңбекке қабілетті тұрғындар үшін осындай мүмкіндіктер болашаққа сеніммен қарауға жол ашады. Олар өздері таңдаған мамандық бойынша білім алып, өзінің жеке дамуына, қоғамдағы рөліне әсер етіп, еліміздің экономикасына үлес қоса алады. Әрбір азамат үшін өз арманына жету және алға қойған мақсаттарын іске асыру мүмкіндігі маңызды.
Бұған қоса, кәсіптік білім беру жүйесі қоғамның әлеуметтік белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Жаңа мамандықтарды меңгерген адамдар жаңа ортаға бейімделіп, түрлі әлеуметтік жобаларға қатыса алады. Бұл жүйе жұмыссыздықты тек қысқартумен ғана емес, халықтың өзін-өзі қамтамасыз ету қабілетін де арттыруға бағытталған. Сол себепті кәсіптік оқыту – тек еңбек нарығы үшін ғана емес, әрбір адамның жеке өмірі мен болашағы үшін маңызды қадам.
