Бүгін Конституциялық реформалар жөніндегі комиссияның алғашқы отырысы өтті. Жиында Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин конституциялық реформаға қатысты Жұмыс тобы әзірлеген негізгі тәсілдер мен ұсыныстарды таныстырды.
Апта басында, 20 қаңтарда Қызылордада өткен Ұлттық құрылтай отырысында Мемлекет басшысы елдің алдағы саяси даму бағытын айқындап бергені белгілі. Сол жиында Президент ұсынған бастамалар Парламенттік реформа аясымен шектелмей, Негізгі заңның өзге де маңызды бөлімдерін қамтитыны атап өтілді. Бұл – реформалардың жүйелі әрі кешенді сипатқа ие екенін көрсетеді.
Президенттің жаңа Парламентті «Құрылтай» деп атау жөніндегі ұсынысы да ерекше мәнге ие. Мемлекет басшысының айтуынша, Құрылтай атауы елдің саяси жүйесінде аса маңызды мемлекеттік институттың символы ретінде сақталуы тиіс. Бұл бастама қазақ жеріндегі парламентаризмнің тарихи тамыры терең екенін айқындап, жаңа саяси кезеңнің мазмұнын ашып береді.
Жұмыс тобы ұсынған жаңашылдықтардың ішінде Құрылтайдағы депутаттар санына қатысты шешім де қолдауға лайық. Пікірталастарды ескере отырып, кәсіби әрі тиімді Парламент қалыптастыру мақсатында Құрылтай құрамын 145 депутаттан құру ұсынылды. Бұл шешім заң шығару органының сапалы әрі нәтижелі жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.
Құрылтай депутаттығына үміткерлерге қойылатын талаптар мәселесінде де сабақтастық сақталды. Жұмыс тобы қазіргі Мәжіліс депутаттарына қойылатын талаптарды Құрылтайға да қолдану орынды деген тұжырымға келді. Бұл – елге қызмет етемін деген азаматтардың сайлауға қатысу мүмкіндігін шектемей, әділ саяси бәсекені қамтамасыз ететін оңтайлы шешім.
Сондай-ақ Құрылтай депутаттарын сайлау жүйесі толығымен пропорционалды форматта жүзеге асырылуы тиіс деген ұстаным бірауыздан қолдау тапты. Бұл бастама партиялардың институционалдық рөлін күшейтіп, олардың қоғам алдындағы жауапкершілігін арттырады.
Құрылтай депутаттарының өкілеттік мерзімін бес жыл етіп белгілеу туралы ұсыныс та өзектілігін көрсетіп отыр. Мұндай мерзім заң шығару жұмысының тұрақтылығын қамтамасыз етіп, Парламент құрамын кезең-кезеңімен жаңартып отыруға мүмкіндік береді.
Жалпы, Ерлан Қарин көтерген және Мемлекет басшысы ұсынған бұл бастамалар елдің саяси жүйесін жаңғыртуға, парламентаризмді күшейтуге бағытталған салмақты әрі уақыт талабына сай шешімдер. Осы тұрғыда, аталған ұсыныстарды қолдап, олардың Қазақстанның демократиялық дамуына оң ықпал ететініне сенім білдіруге толық негіз бар.
© Didarbek.kz
